Początki
Początki terapii Żywa Nadzieja wiążą się ze spotkaniem Ph. Neya z jedną z matek, skarżącą się po porodzie na silną niechęć do trzymania i karmienia piersią swego nowo narodzonego dziecka. Psychiatra badał przyczyny braku więzi pomiędzy matką i dzieckiem. Z przeprowadzonego wywiadu wynikało, że wszystkie czynniki zwyczajowo kojarzone z istnieniem słabej więzi, takie jak: ubóstwo, zaburzenia nastroju, choroby psychiczne i somatyczne, przemoc w domu – nie były przyczyną trudności. Wydawało się, że otoczona opieką rodziny i kochającego męża matka, która urodziła zdrowe i oczekiwane dziecko, nie powinna mieć problemów z karmieniem oraz przytuleniem swego nowo narodzonego dziecka. Bardziej wnikliwe spojrzenie umożliwiło odkrycie, iż badana przez lekarza matka była wcześniej w ciąży, jednak poprzednie dziecko zostało poddane aborcji. Odkrycie. Odkryto, że dzieci wychowywane w rodzinach, w których występowały aborcje, oraz dorastające w krajach, w których miały miejsce liczne aborcje, posiadały objawy podobne do tych, które były udziałem osób ocalonych z obozów zagłady oraz z katastrof. Dr Ney nazwał ten zespół objawów syndromem osoby ocalonej od aborcji (Post Abortion Suvirvor Syndrome – PASS).
Leczenie. Osoby, które dokonały aborcji lub doświadczyły różnych form przemocy, spotkały się z charakterystycznym dla traumy odczłowieczeniem. Na podstawie wyników badań, własnych obserwacji klinicznych i praktyki terapeuty grupowego Ney stworzył program o nazwie Żywa Nadzieja (Hope Alive). Program został wprowadzony w 1987 r. w Kanadzie. W 1992 roku odbyły się pierwsze szkolenia poza granicami Kanady: w Wielkiej Brytanii – na zaproszenie Brytyjskiego Towarzystwa Ochrony Dziecka Poczętego oraz we Francji – na zaproszenie szpitala położniczego Saint Felicite w Paryżu, w celu zaprezentowania wyników badań naukowych oraz programu terapii grupowej. Dla terapeutów i doradców, zajmujących się leczeniem skutków traum u ofiar, świadków i sprawców przemocy, program Żywa Nadzieja okazuje się niezwykle pomocny i skuteczny. Kompleksowo podejmuje problematykę traumy i jej skutków w osobowości pacjentów. Mimo ograniczonej w czasie struktury nie należy on do programów tzw. szybkich napraw, skupiających się na pojedynczych aspektach leczenia.
Jeżeli zastanawiasz się czy terapia Żywa Nadzieja jest dla Ciebie możesz zastanowić się co chciałbyś zmienić w życiu? Być może chciałbyś zostawić za sobą rolę sprawcy, ofiary lub obserwatora przemocy. Być może chciałbyś przerwać błędne koło zaniedbania, przemocy, śmierci w swoim życiu albo pomóc dzieciom by nie odtworzyły tych samych bolesnych wydarzeń, których Ty doświadczyłeś.
Żywa Nadzieja to program terapii dla osób, które doświadczyły bolesnych, traumatycznych wydarzeń m. in.. przemocy (fizycznej, psychicznej, seksualnej), zaniedbania (fizycznego, emocjonalnego, intelektualnego) lub utraty dziecka (poronienie, ciąża jajowodowa, śmierć przed porodem, martwe urodzenie, aborcja, zapłodnienie in vitro).
Badania nad przemocą, zaniedbaniem i utratami dziecka doprowadziły do wypracowania metody leczenia ofiar, a także sprawców oraz obserwatorów długotrwałych i traumatycznych wydarzeń mających miejsce w najbliższym środowisku. Dzięki tej metodzie sprawcy tragicznych wydarzeń mogą odkryć przyczyny stosowanej przez nich przemocy we wcześniejszych wydarzeniach, w których sami byli ofiarami lub obserwatorami. Ofiary mogą odnaleźć sposób radzenia sobie ze sprawcami lub niezaangażowanymi obserwatorami tragedii, a także porzucić destrukcyjne mechanizmy obronne, które utrwalały proces wiktymizacji. Mogą również rozpoznać wewnętrzne skłonności popychające je do zachowań, w których same ofiary stają się sprawcami i obserwatorami raniących wydarzeń. Osoby, które doświadczyły śmierci dziecka: przed lub po porodzie, w wyniku ciąży jajowodowej, poronienia, zapłodnienia pozaustrojowego albo aborcji wspierane są w czasie przeżywania procesu żałoby po zmarłym dziecku. Proces ten rozpoczyna się wraz z uświadomieniem sobie wcześniejszych osobistych strat (takich jak brak dobrego dzieciństwa, rodziny) będących wynikiem przemocy lub zaniedbania.
Terapia Żywa Nadzieja pozwala na wspólne przejście przez najbardziej tragiczne wydarzenia życiowe aż do odnalezienia nowego znaczenia i sensu bolesnych doświadczeń, które są źródłem żywej nadziei w aktualnym życiu.
Program
Zatrzymanie nurtu bolesnych wydarzeń w życiu pacjentów
i ich rodzin, szczególnie dzieci
Przemoc, zaniedbanie, śmierć dziecka powtarzają się i wiążą z sobą. Odtwarzanie tych samych zachowań, które kiedyś zraniły, wynika z traumy, która na poziomie ciała jest źródłem entropii, a na poziomie emocjonalnym – źródłem psychicznego bólu i zamieszania. W wyniku entropii (zamieszania biologicznego) instynktownie powstają w nas wewnętrzne mechanizmy ochronne przed traumą. Są to błędne koła, których paraliżującą moc można przerwać. Poprzez: rozpoznanie bolesnych wydarzeń, uczenie się nowych zachowań, powiększenie wglądu w funkcjonowanie w życiu oraz w grupie terapeutycznej, wejście w proces odżałowania wszelkich strat i pojednanie, dochodzi do przekroczenia błędnego koła przemocy i zaniedbania.
Uzyskanie nadziei i radości w życiu
Cele życiowe ujmowane są zgodnie z antropologicznym rozumieniem człowieka, który z natury dąży do odzyskania radości i chęci życia. Radość pojawia się wtedy, gdy uzyskujemy dobro, odpowiadające aktualnym, naturalnym potrzebom danej osoby. Potrzeby takie są rozpoznawane na każdym etapie rozwoju człowieka. Nadzieja budzi się wtedy, gdy widzimy szanse na uzyskanie tego dobra.
Osiąganie celów życiowych
Program Żywa Nadzieja znajduje zastosowanie w leczeniu kobiet i mężczyzn, którzy doświadczyli przemocy, zaniedbania lub straty dziecka (tj. poronienie, martwe urodzenie dziecka, śmierć dziecka przy lub po porodzie, ciąża jajowodowa, aborcja), także trudnych doświadczeń wynikających z poddania się procedurze zapłodnienia in vitro oraz technik wspomaganej prokreacji.
Dla kogo
Program Żywa Nadzieja znajduje zastosowanie w leczeniu kobiet i mężczyzn, którzy doświadczyli przemocy, zaniedbania lub straty dziecka (tj. poronienie, martwe urodzenie dziecka, śmierć dziecka przy lub po porodzie, ciąża jajowodowa, aborcja), także trudnych doświadczeń wynikających z poddania się procedurze zapłodnienia in vitro oraz technik wspomaganej prokreacji.
Jakie trudności wskazują, że program Żywa Nadzieja będzie przydatny?
Doświadczenie przemocy – fizycznej, psychicznej, seksualnej – oraz różne formy zaniedbania emocjonalnego, intelektualnego czy materialnego pozostawiają głęboki ślad w psychice i ciele. Ich skutkiem mogą być zaburzenia lękowe, depresja, problemy z odżywianiem, bóle psychosomatyczne, zaburzenia osobowości czy trudności w relacjach. Często towarzyszą im żałoba, poczucie winy, nieufność, apatia, agresja, koszmary senne, a także kryzysy rodzinne, zawodowe i duchowe. W niektórych przypadkach, zwłaszcza po doświadczeniu przemocy lub straty dziecka, pojawiają się objawy przypominające psychozy. Wówczas o udziale w terapii decydują wspólnie psychiatra i terapeuta programu
Żywa Nadzieja. W sytuacji uzależnień zalecane jest wcześniejsze leczenie odwykowe oraz co najmniej dwuletni okres trzeźwości przed rozpoczęciem terapii.
Skuteczność
Efektywność programu Żywa Nadzieja została potwierdzona badaniami opartymi na specjalnie opracowanych kwestionariuszach, wypełnianych przed, w trakcie i po zakończeniu terapii. Wyniki pokazały znaczące zmniejszenie takich objawów jak smutek, lęk i obsesyjne myśli, a także wzrost poczucia własnej wartości, nadziei na przyszłość, zaufania do siebie i poprawę relacji rodzinnych. Uczestnicy doświadczyli także spadku poczucia rozpaczy i samotności, a przekonanie o własnej bezbronności wobec krzywdy ustąpiło. Negatywne, pesymistyczne myśli, częste przed terapią, po jej zakończeniu występowały w znacznie mniejszym nasileniu. Wyniki badań programu zostały zaprezentowane Kanadyjskiemu Stowarzyszeniu Psychiatrów.
Etapy
Na Program Żywa Nadzieja składa się od 32 do 35 trzygodzinnych sesji.
Sesje odbywają się w małych grupach (3−7 osób).














Charakterystyka
1. Zintegrowane podejście
Zintegrowane i spójne podejście do problemu przemocy, zaniedbania i strat dziecka umożliwia leczenie zarówno ofiar, jak i sprawców. Program uwzględnia wzajemne powiązania wszystkich form przemocy oraz zmienność ról – ofiary, krzywdziciela i obserwatora – w ciągu życia i między pokoleniami.
2. Struktura sesji
Sesje mają jasno określoną strukturę, dzięki czemu poszczególne fazy następują w naturalnym porządku. Każde spotkanie przebiega zgodnie z dynamiką grupy, co pozwala na autentyczną pracę z emocjami i relacjami.
3. Wgląd i relacje
Uczestnicy mogą pogłębić wgląd w trudne obszary własnej osobowości oraz doświadczyć głębokich relacji z innymi. Grupa stanowi bezpieczną przestrzeń do obserwacji i rozumienia siebie, co pozwala w pełni wykorzystać potencjał terapii grupowej.
4. Proces leczenia
Spotkania programu Żywa Nadzieja to profesjonalna terapia grupowa, w której proces leczenia przypomina skomplikowaną operację. Terapeuta „zszywa ranę”, lecz jej gojenie dokonuje się w samym uczestniku – poza osobą prowadzącego.
5. Zasady uczestnictwa
Program rozpoczyna się od omówienia całego procesu i jego przebiegu. Po wyrażeniu zgody uczestnicy wraz z terapeutą składają zobowiązanie zapewniające bezpieczeństwo, poufność, otwartość, gotowość do zmian i przejście przez cały proces bez podejmowania istotnych decyzji życiowych.
6. Etyka i profesjonalizm
Każdy doradca działa zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz zobowiązaniami przyjętymi przez IHACA, gwarantując profesjonalizm i odpowiedzialność w pracy z uczestnikami.
